Çamlıca Cami
Dünya'nın en büyük alemine sahip camisiymiş. Toplamda 3 parçadan oluşuyormuş nanotekloji ile üretilmiş.
Yeni Zigana Tüneli
Trabzon ile Gümüşhane'yi birbirine bağlıyor. Uzunluğu 14.476 metre. 2023 yılında açıldı. En uzun tünel.
Yasemin Adar
Tokyo Olimpyatları'nda güreş tarihimizde olimpiyat madalyası kazandıran ilk kadın güreşçimiz. Bronz madalya aldı.
Yusufeli Barajı
275 metre yüksekliği ile gövde yükseliği açısından Türkiye'de birinci, dünyada beşinci büyüklükteki barajımız. Çoruh Nehri üzerinde yapılmış.
Kapasiteye göre ilk üç: Atatürk, Keban, Karakaya
Deriner ve Ilısu (Veysel Eroğlu) barajlarını da bilelim. Ilısu Hasankeyf'i sular altında bırakan baraj.
Şırnak Gabar Petrol Kuyusu
Şehit öğretmenimiz Aybüke Yalçın'ın ismi verilmiştir.
Farabi
850-950 yılları arasında yaşamış. Buhara, Bağdat, Şam, Kahire Harran ve Halep gibi önemli ilim merkezlerini gezmiş. Felsefe, matematik, mantık, siyaset bilimi ve musiki ile uğraşmış. Avrupa'da "Alpharabius" olarak bilinir, "ikinci öğretmen" olarak anılır.
Elif Vatanoğlu Lutz
2022'de GUSİ barış ödülünü alan ilk kadınımız. "Tıp ile sanatı birleştiren akademisyen"
Masal Oran - Buz Pateni
Golden Book (Altın Kitap)'a adını yazdıran ilk Türk.
Yozgat
Roma döneminden kalma dünyanın en eski termal tedavi merkezi olarak bilinen halk arasında "kral kızı" denilen Therma Roma Hamamı bu ilimizdedir. Türkiye'nin ilk milli parkı da (Yozgat Çamlı) bu şehrimizde. Uranyum yatakları da var.
Avrupa Birliği'nin Kurucu Üyeleri (1957)
Belçika, Fransa, Hollanda, Lüksemburg, Batı Almanya, İtalya
İlk başta kömür çelik birliği için kurulmuş bir ekonomik işbirliği örgütüdür. Daha sonra siyasal bir örgüt olmuştur. 2020'de İngiltere Brexit Antlaşması ile ayrıldı. Norveç, İsviçre, Ukrayna üye değil.
Şerife Bacı
Kurtuluş Savaşı'nda İnebolu'da bulunan cephaneleri çocuğu ve kağnısıyla Ankara'ya götürürken donarak ölen kadın kahramanımız.
Necip Fazıl Kısakürek
Türk Edebiyat Vakfı 1980 yılında Sultanu'ş Şuara unvanını vermiş. 1982'de yılın fikir ve sanat adamı seçilmiş. Bazı eserleri: Örümcek Ağı (1925), Kaldırımlar (1928), Ben ve Ötesi (1932), Bir Adam Yaratmak, Çile.
Orhan Pamuk
2006'da 54 yaşında Nobel Edebiyat Ödülü aldı. 2006'da Time Dergisi tarafından dünyanın en etkili 100 kişisi arasında gösterildi. Eserleri: Sessiz Ev, Beyaz Kale, Kara Kitap, Yeni Hayat, Benim Adım Kırmızı, Kar, Masumiyet Müzesi
Tablo - Sanatçı Eşleştirmesi
İnci Küpeli Kız - Johannes Vermeer
Guernica - Pablo Picasso
Çığlık - Edvard Munch
Venüs'ün Doğuşu - Sandro Botticelli
Yıldızlı Gece - Vincent van Gogh
Sporcu - Bilgi Eşleştirmesi
Ferhat Arıcan - Jimnastik alanında ilk madalyanın sahibi
Hakan Reçber - Erkeklerde Tekvando Grand Prix altın madalya kazanan ilk sporcu
Sümeyye Boyacı - Paralimpik Dünya Şampiyonası kota mücadelesinde Avrupa'nın en iyi derecesini yaptı
Busenaz Sürmeli - Olimpiyat tarihimizin kadın boksundaki ilk altın madalyası
Seren Ay Çetin - WBC (Dünya Boks Konseyi) gümüş kemer sahibi
İshak Paşa Sarayı
Ağrı'da bulunan ve dünyanın ilk kanalizasyon ve ısıtma sisteminin kurulduğu mimari yapıdır.
Göbeklitepe (Tarihin Sıfır Noktası)
Şanlıurfa'da
Sard Antik Kenti
Manisa'da. Lidya'nın başkenti olduğu için "Paranın Başkenti" olarak da bilinir.
Ani Harabeleri
Kars'ta. UNESCO dünya mirası listesinde yer alıyor.
Şehir - Başkent Eşleştirmesi
Anev - Türkmenistan: 2024 Türk Dünyası Kültür Başkenti
Sofya - Bulgaristan: 2024 Dünya Spor Başkenti
Gent - Belçika: 2024 Avrupa Gençlik Başkenti
Alanya - Türkiye: 2024 Akdeniz Spor Başkenti
Strasbourg - Fransa: 2024 Dünya Kitap Başkenti
Canan Dağdeviren
Giyilebilir kalp pili, pilsiz çalışan kalp çipi, cilt kanseri testi, beyin iğnesi, sindirilebilir sensör gibi icatları vardır. BBC2023 ilham veren 100 kadın arasındadır. Harvard Genç Akademi (Junior Feloow of Harvard) üyeliğine seçilen ilk Türk. Forbes'un "30 Yaş Altı Bilim İnsanı" ve MIT (Massachusetts Instute of Technology)'nin "35 Yaş Altı Mucitler" listesine de girmiştir.
Aya Yumuşak İniş Yapan Ülkeler
1959'dan beri 11 ülke denemiş. Ancak beş tanesi başarılı olmuştur. Bunlar: Amerika, Çin, Japonya, Hindistan, Rusya
İmece
2023'te ABD'nin Kaliforniya Eyaleti'nden uzaya fırlatılan uydumuzdur. Yerli ve milli yüksek çözünürlüklü görüntüleme uydumuzdur.
Milli Parklar
Milli parklar ekoloji ve çevreyi korumayı amaçlar. Özellikle o bölgedeki bitki örtüsünün korunması için kurulmuştur. En küçüğü Yozgat Çamlı Milli Parkı, en büyüğü Ağrı Dağı Milli Parkı'dır. Sonuncusu 2000 yılında ilan edilen ve Afyonkarahisar'ın Sandıklı ilçesinde bulunan Akdağ Milli Parkı'dır.
Van Gevaş Rüzgar Santrali
En yüksek rakımda kurulan rüzgar enerjisi santralidir. Yapımına 2021'de başlanmıştır. Rüzgar enerji santralleri genellikle Ege Bölgesi'ndedir. İlk santral İzmir Alaçatı'da kurulmuştur.
Alev Alatlı
Şubat 2024'te hayatını kaybeden yazar, akademisyen, sosyolog, köşe yazarı ve ekonomistimiz. Eserleri: NukeTürkiye, Ok Musti, İşkenceci, Kabus
2024 Eurovision
İsveç'te düzenlendi, İsviçre kazandı.
Zafer Kızılkaya
"Yeşil Nobel" olarak adlandırılan Goldman Çevre Ödülü'nü kazanan ilk Türk.
2024 Yaz Olimpiyatları
Fransa'da düzenlenecek. Paris Olimpiyatları olarak adlandırılıyor. 2023 yılında Almanya'da düzenlenmişti. Türkiye'yi atıcılık, atletizm, yol bisikleti, boks, artistik cimnastik, güreş, halter, okçuluk, tekvando, voleybol, yelken ile yüzme branşlarında sporcularımız temsil edecek.
Boks: Busenaz Sürmeli, Buse Naz Çakıroğlu
Okçuluk: Mete Gazoz
Güreş: Taha Akgül, Rıza Kayaalp, Yasemin Adar Yiğit
Artistik Cimnastik: Ferhat Arıcan
Tekvando: Hatica Kübra İlgün, Hakan Reçber
Gündüz Sait Güngen
2024 yılında hayatını kaybetti. Türkiye'de tasarlanan ve üretilen ilk otomobil olan Devrim'in tasarımcısı olan yüksek mimar ve mühendisimiz.
Murat Günak
TOGG aracının tasarımcısıdır.
NATO
Açılımı: Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü. Belçika, Birleşik Krallık, Fransa, Hollanda ve Lüksemburg tarafından 17 Mart 1948'de imzalanan ve Soğuk Savaş'ın başındaki Sovyet tehdidine karşı ortak bir savunma antlaşması olan Brüksel Antlaşması, NATO'nun kuruluşunun öncüsü olarak değerlendirilmektedir. 4 Nisan 1949'da 12 ülke tarafından kurulan ve daha sonra 20 ülke daha katıldığı uluslararası askeri ittifaktır.
Kurucular: Belçika, Kanada, Danimarka, Fransa, İzlanda, İtalya, Lüksemburg, Hollanda, Norveç, Portekiz, Birleşik Krallık ve Amerika Birleşik Devletleri
Sonradan katılanlar: Yunanistan (1952), Türkiye (1952), Batı Almanya, İspanya, Çekya, Macaristan, Polonya, Bulgaristan, Estonya, Letonya, Litvanya, Romanya, Slovakya, Slovenya, Arnavutluk, Hırvatistan, Karadağ, Kuzey Makedonya (2020), Finlandiya (2023), İsveç (2024)
- Türkiye sonradan üye olmuştur, kurucu değildir. Kore'deki başarımız nedeniyle ABD bizi üyeliğe alıyor.
- Son katılan İsveç
Fuat Sezgin
18 ciltlik Arap-İslam bilim tarihi eseri olan akademisyenimizdir. İslam tarihi, bilim ve teknoloji tarihi alanında çalışmaları vardır. 2018'de vefat etmiştir. 2024 yılı UNESCO Anma ve Kutlama Yıl dönümü programına ismi dahil edilmiştir.
Oktay Sinanoğlu
1975'te özel bir kanun ile ilk ve tek olmak üzere "Türkiye Cumhuriyeti Profesörü" unavnı verilmiştir. Türk Einstein olarak bilinir. 2015'te vefat etmiştir.
Nuri Demirağ
TCDD'nin ilk müteahhitlerindendir. Soyismi bu nedenle Atatürk tarafından verilmiştir. Türkiye'de ilk uçak fabrikası, ilk sigara kağıdı üretimi, ilk yerli paraşüt üretimi gibi ilkleri gerçekleştirmiştir. İstanbul Boğazı'na köprü yapılması ve Keban'a baraj yapılması fikirlerini ilk kez gündeme getiren kişidir.
Turistik Tuz Ekspresi
Tenezzüh (gezinti) seferleri 1934 yılında başlamış ve 4 yıl sonra durdurulmuştur. 90 yıl sonra Tuz Eksperi ismiyle yeniden başlamıştır. Ankara - Çankırı arasındadır.
Adalet Ağaoğlu
- yüzyıl Türk edebiyatının en önemli romancılarından biri olarak kabul edilir. 2020'de vefat etmiştir. Eserleri: Ölmeye Yatmak, Bir Düğün Gecesi, Fikrimin İnce Gülü, Üç Beş Kişi
Antik Kent - Şehir Eşleştirmesi
Sagalassos - Burdur
Laodikeia - Denizli
Aspendos - Antalya
Kültepe - Kayseri
Afrodisias - Aydın
2024 En Fazla Turist Gelen Ülkeler
Fransa, İspanya, Amerika, İtalya, Türkiye
Kalkınma Yolu
Yeni İpek Yolu olarak tanımlanan bir proje. 1200 kilometrelik demiryolu ve otoyol ile Türkiye'yi Irak'ın Basra Körfezi'ndeki Faw Limanı'na bağlayacak. Avrupa'dan Körfez ülkelerine kadar geniş bir bölgeyi etkileyecek.
KKTC
16 Ağustos 1960'ta Bağımsız Kıbrıs Cumhuriyeti ilan edilmiştir. Cumhurbaşkanlığını Makarios, yardımcılığını ise Dr. Fazıl Küçük yapmaktaydı. 1963'te Kanlı Noel adı verilen çatışmalar başladı.
1964'te gerçekleşen uyarı uçuşları sırasında uçağı Rumlar tarafından vurulan ve Rum askerlerince esir alınıp işkence ile şehit edilen Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel cumhuriyet döneminin ilk hava harp şehididir.
20 Temmuz 1974'te başlatılan Kıbrıs Barış Harekatı sonrasında 1976'da Kıbrıs Türk Federe devleti kurulmuştur. Harekat sırasında başbakanımız Bülent Ecevit, başbakan yardımcımız Necmettin Erbakan, dış işleri bakanımız Turan Güneş ve genelkurmay başkanı Semih Sancar'dır.
Yine harekat sırasında Türk savaş uçakları tarafından yanlışlıkla vurularak 54 şehit verdiğimiz gemimizin adı Kocatepe'dir.
15 Kasım 1983'te Kıbrıs Türk Federe Devleti meclisi self-determinasyon hakkını kullanarak oy birliği ile aldığı bir kararla, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ni ilan etmiştir. İlk cumhurbaşkanı 1958'de Türk Mukavemet Teşkilatı'nı kurup Türk direnişinin önderliğini yapmış olan Rauf Denktaş'tır.
Ahmet Kutsi Tecer
Türk öğretmen, şair, oyun yazarı ve siyasetçi. Halk kültürü alanında çalışmaları ile tanınır. Çalışmaları, Karacaoğlan ve Yunus Emre’nin hayatına ışık tutmuştur. Halk şairi Âşık Veysel’i Türkiye'ye tanıtan, halk müziği derlemecisi Muzaffer Sarısözen'i keşfeden kişidir.
1930'larda adını şiir alanında duyuran edebiyatçının en çok bilinen eseri, Münir Ceyhan tarafından bir okul şarkısı hâline getirilen Orada Bir Köy Var Uzakta adlı şiirdir. Tecer, şairliğinin yanı sıra kaynağını yerli ve millî unsurlardan alan tiyatro eserleri vermiş bir oyun yazarıdır. VI. dönem Seyhan, VII. Dönem Şanlıurfa Milletvekili olarak TBMM’de görev yapmıştır.
Aşıklıhöyük
Anadolu'nun geleneksel bitişik düzendeki dörtgen planlı kerpiç mimarisinin en eski örneklerini taşır. Genç bir kadına uygulanan dünyadaki ilk beyin ameliyatı burada yapılmıştır. Yaklaşık 20-25 yaşlarında ölmüş olduğu saptanan bir Aşıklı kadınının kafatasında saptanan delik, bilinen ilk trepanasyon uygulamasıdır. Söz konusu müdahale esnasında kadının yaşamakta olduğu, operasyon sonrasında açılan deliğin çevresindeki hücrelerin kendini yenilemeye başladığı tespit edilmiş ve bu tespit kadının ameliyattan sonra bir hafta kadar daha yaşamış olabileceği şeklinde yorumlanmıştır.
Himalaya Dağları
Dünyanın en yüksek zirvesi Everest'i (8848 m) içine alır. Everest Tepesi, Nepal ile Tibet (Çin) sınırında yer alır. Everest tepesi Nepal'in sınırları içerisindedir. Pakistan, Hindistan, Çin, Nepal ve Butan'dan geçer.
Karanfil Devrimi
Portekiz'de 25 Nisan 1974 günü şiddet kullanılmadan gerçekleştirilen askeri darbedir. Portekiz'in otoriter bir diktatörlükten demokrasiye geçişini sağlayacak iki yıllık bir değişim döneminin başlangıcı olmuştur.
Devrim - Ülke Eşleştrimesi
Ekim Devrimi - Rusya
Kültür Devrimi - Çin
Gül Devrimi - Gürcistan
Lale Devrimi - Kırgızistan
Turuncu Devrim - Ukrayna
Ak Devrim ve İslam Devrimi - İran
Sedir Devrimi - Lübnan
Türk Devletleri
Cumhurbaşkanlığı forsundaki 16 yıldız ile simgelenen Türk Devletleri: Büyük Hun, Batı Hun, Avrupa Hun, Ak Hun, Göktürk, Avar, Hazar, Uygur, Karahan, Gazneliler, Büyük Selçuklu, Harezmşahlar, Altınordu, Büyük Timur, Babür ve Osmanlı. Ortadaki büyük yıldız Türkiye Cumhuriyeti'ni simgeler. (Anadolu Selçuklu bulunmaz)
Kaşgarlı Mahmut
1074 yılında yazılmış olan Türk dilinin ilk sözlüğü olan Divanu Lugat't-Türk'ün yazarıdır. Yazılışının 950. yılında UNESCO çerçevesinde anılmaktadır. Ayrıca UNESCO 2024 yılını "Divanu Lugat't-Türk Yılı" olarak ilan etmiştir.
Eser - Kişi Eşleştirmesi
Kutadgu ilig - Yusuf Has Hacip
Atabetü'l-Hakayık - Edip Ahmet Yükneki
Muhakemetü'l-Lügateyn - Ali Şir Nevai
Kitab-ı Dede Korkut - Anonim
Türkiye Uzay Ajansı
Başkanı - Yusuf Kıraç
İlk Astronot - Alper Gezeravcı (Uluslararası Uzay İstasyonu'nda tuz stresine maruz bırakılan bitkilerle ilgili deney yapmıştır. Tuz Gölü'nde endemik olarak yetişen "Schrenkiella parvula" bitkisini kullanmıştır.)
İkinci Astronot - Tuva Cihangir Atasever (8 Haziran'da içinde bulunduğu VSS Unity isimli araç, yörünge altında araştırma uçuşu gerçekleştirdi. Atasever, uçuşun yaklaşık 3 dakika süren serbest düşme fazında, mikro yer çekimi ortamında 7 bilimsel deney gerçekleştirdi.)
TEKNOFEST
İlki 2018'de İstanbul'da yapıldı. İki yılda bir İstanbul ve Anadolu illerinden birinde gerçekleştirilir. 2024 yılında Anadolu'da Adana ilinde yapılacaktır.
Ejder Meyvesi
Pitaya isimli meyvedir. Asya dillerindendeki adının İngilizce'ye tercümesi "dragon fruit" olarak yapılmış. Türkiye'nin tescillenen ilk tropikal meyvesidir.
Pitaya üreten kaktüslerin anavatanı Meksika, Orta Amerika ve Güney Amerika'dır. Ayrıca Asya'da Endonezya, Güney Cava, Tayvan, Vietnam, Tayland, Filipinler, Sri Lanka, Malezya, yeni olarak Bangladeş'de üretimi yapılmakta ve kültür türleri yetiştirilmektedir. Ayrıca Okinawa, Hawai, İsrail, kuzey Avustralya ve Güney Çin'de de yetiştirilmektedir. Son yıllarda Türkiye'nin Adana ve Mersin illerinde üretilmeye başlamıştır.
İlk Nekrapol Müzesi
Nekropol, arkeolojik şehirlerde mezarlıkların ve toplu mezar yerlerinin bulunduğu bölgeye verilen isimdir. 2008 yılında Antalya'da başlatılan inşaat kazısı sırasında mezarlara ulaşıldı. M.Ö. 3 ve 4. yüzyıla, M.S. 5. yüzyıla tarihlenen mezarlar var. 2023'te Antalya'da müze ziyarete açıldı.
Kurtuluş Savaşı'nı Anlatan Romanlar
1922: Ateşten Gömlek - Halide Edip Adıvar
1926: Vurun Kahpeye - Halide Edip Adıvar
1927: Dikmen Yıldızı - Aka Gündüz
1929: Halas - Mehmet Rauf
1932: Yaban - Yakup Kadri Karaosmanoğlu
1934: Ankara - Yakup Kadri Karaosmanoğlu
1938: Üç İstanbul - Mithat Cemal Kuntay
1939: Biz İnsanlar - Peyami Safa
1956: Esir Şehrin İnsanları - Kemal Tahir
1957: Var Olmak - İlhan Tarus
1961: Esir Şehrin Mahpusu - Kemal Tahir
1962: Kalpaklılar - Samim Kocagöz
1962: Hükümet Meydanı - İlhan Tarus
1963: Doludizgin - Samim Kocagöz
1963: Küçük Ağa - Tarık Buğra
1963: Kurtlar Sofrası - Attila İlhan
1965: Yorgun Savaşçı - Kemal Tahir
1966: Küçük Ağa Ankara'da - Tarık Buğra
Ege Hava Sahası Sorunu
Ege sorunlarının dördüncüsü, Yunanistan'ın uluslararası hukuka aykırı olarak ulusal hava sahasının 10 deniz mili genişliğinde olduğunu iddia etmesi ve Uçuş Bilgi Bölgesi (FIR) sorumluluğunu istismar etmesidir. "FIR Hattı Sorunu" olarak da bilinir.
Keşmir Sorunu
Güney Asya bölgesinde yer alan Keşmir, Pakistan, Hindistan ve Çin'in arasında yer alıyor. Toplam 222 bin 200 kilometrekare toplam alana sahip bölge, Hindistan alt kıtasının 1947'deki bölünmesinden bu yana Hindistan ve Pakistan arasındaki anlaşmazlığa konu oldu.
Petrol Rezervi Sıralaması
1 Venezuela (300 Milyar Varil)
2 Suudi Arabistan (266 Milyar Varil)
3 Kanada (169 Milyar Varil)
4 İran (158 Milyar Varil)
5 Irak (142 Milyar Varil)
Hamas - İsrail Savaşı
7 Ekim 2023 tarihinde paramiliter örgüt Hamas'ın silahlı kanadı İzzeddin el-Kassam Tugayları'nın, İsrail geneline geniş çaplı saldırısı ile başlayan bir savaştır. Saldırı sonrası İsrail, Hamas için savaş ilanı kararı almış ve çıkan çatışmalarda en az 1.400 İsrailli ve 15.000+ Filistinli sivil olmak üzere 15.000'den fazla kişi ölmüş, 45.000'den fazla kişi yaralanmıştır. 1 milyon Gazzeli ve 500.000 İsrail'li yerinden edilmiştir. İsrail Yom Kippur Savaşı'ndan bu yana ilk kez savaş ilanı kararı almış, Gazze'ye büyük bir bombardıman yapılmıştır.